İç mekânda sağlıklı büyüme; doğru spektrum, doğru şiddet ve doğru süre üçlüsünün dengesiyle başarılır. Growsanat Kurucularından Oğuzcan Öner, ışık planının “bitkinin fotoperiyot duyarlılığına ve evre hedeflerine göre” düzenlenmesini önerir.
Fideler (Çimlenme–Erken Vejetatif): Kısa Gövde, Sağlam Kök
Fideler düşük ısı stresi ve kontrollü ışıkla sık eklem aralığı geliştirir.
- Süre: 16–18 saat aydınlık, 6–8 saat karanlık.
- Şiddet/PAR: Düşük–orta yoğunluk; yanık riskini azaltmak için mesafe korunur.
- Spektrum: Full spectrum LED bitki lambası ile mavi ağırlık, kompakt yapıyı destekler.
- İpucu: İlk hafta kademeli artış; yaprak ucu kıvrımı veya solma görülürse şiddet azaltılır.
Vejetatif: Yaprak ve Kütle İnşası
Yaprak alanı ve gövde kalınlığı artarken foton verimliliği kritikleşir.
- Süre: 18/6 veya 20/4 döngü, hızlı büyüme hedeflerinde tercih edilebilir.
- Şiddet/PAR: Orta–yüksek; homojen dağılım için ışık haritası kontrol edilir.
- Spektrum: Mavi + kırmızı dengesi; beyaz tabanlı full spectrum led bitki lambası doğal renk sunar.
- İpucu: Aşırı uzama varsa mavi oranı veya ışık şiddeti artırılır; sıcaklık ve CO₂ dengesi korunur.
Çiçeklenme/Verim Evresi: Enerjiyi Ürüne Çevirme
Fotoperiyot duyarlı türlerde karanlık süresi evreyi tetikler.
- Süre: 12/12 klasik düzen; gün uzunluğu duyarlı olmayan türlerde 14–16 saat sürdürülebilir.
- Şiddet/PAR: Yüksek ama yaprak yüzey sıcaklığı izlenerek; sıcak noktalarda mesafe artırılır.
- Spektrum: Kırmızı bölge desteği; tam spektrum kararlılığı aroma/renk parametrelerini dengeleyebilir.
- İpucu: Işık sızıntısı çiçeklenmeyi bozabilir; karanlık periyot kesin olmalıdır.
Fotoperiyot ve Tür Duyarlılığı: Planın İskele Kurgusu
Her tür aynı saatlere tepki vermez; plan tür–çeşit bazında güncellenir.
- Uzun gün bitkileri: 16–18 saat aydınlıkta vejetatif performans artar.
- Kısa gün bitkileri: 12 saat karanlık çiçeklenmeyi tetikler.
- Gündüz–gece farkı: 3–5 °C’lik ısı farkı sap uzamasını ve metabolizmayı etkiler.
- Takvim: Haftalık gözlemle yaprak rengi, internod aralığı ve tomurcuk gelişimi kayıt altına alınır.
Donanım, süre planı kadar belirleyicidir; verimli sürücüler ve dengeli optikler aranır.
- Seçim ölçütleri: PPF/µmol s⁻¹ değeri, verim (µmol J⁻¹), ısı yönetimi ve garanti süresi.
- Alan–yükseklik: Kabin/oda boyutuna göre panel ölçüsü; homojen aydınlatma için çapraz yerleşim.
- Zamanlayıcı: Fotoperiyodu sabitleyen dijital zamanlayıcı ve güvenli priz hattı.
- Güncelleme: Büyüdükçe panel yüksekliği veya dimmer seviyesi kademeli ayarlanır.
Enerji Verimliliği ve Güvenlik: Sürdürülebilir Kurulum
Uzun çalışma saatlerinde güvenlik ve maliyet kontrolü öne çıkar.
- Havalandırma: Sıcaklığı ve VPD’yi dengeleyen hava sirkülasyonu.
- Yansıtıcı yüzey: Işığı geri kazandırarak daha düşük güçle eşdeğer PAR sağlar.
- Elektrik güvenliği: Topraklama, IP sınıfı ve akıllı priz izleme.
- Bakım: Toz arındırma ve sürücü sıcaklığını izleme, lumen/PAR kaybını azaltır.
Işık süresi; fide–vejetatif–çiçeklenme evrelerine göre planlandığında sağlıklı kök, dengeli gövde ve istikrarlı verim elde edilir. Tür duyarlılığına uygun fotoperiyot, doğru konumlandırılmış full spectrum led bitki lambası ve ölçülebilir hedeflerle desteklenen kurulum; pratik, güvenli ve verimli bir yetiştirme deneyimi sunar.