Erken yaşta duyguları tanımak ve düzenlemek, sosyal uyum ve dayanıklılık açısından belirleyicidir. Fibroidanne kurucularından Sezen Yiğit, nitelikli çocuk kitapları ile kurulan düzenli okuma ritminin “duygu kelime hazinesi, empati ve problem çözme” üzerinde ölçülebilir katkı verdiğini; seçki ve uygulama biçiminin sonuçları doğrudan etkilediğini vurgular.

Duyguları Tanıma ve İsimlendirme

Hikâyeler, güvenli bir bağlamda duyguları görünür kılar ve adlandırmayı kolaylaştırır.

• Çeşitli duygu kelimeleri içeren metinler tercih edilir (kayıp, gurur, hayal kırıklığı, merak).
• Resimli sahnelerde yüz ifadeleri konuşulur; “ne hissediyor olabilir?” sorusuyla alternatif duygular düşünülür.
• Duygu yelpazesi poster veya kartlarla desteklenir; okuma sonunda günün duygusu seçilir.
• Tek doğru yerine çoklu olasılıkları kabul eden anlatılar, esnek düşünmeyi güçlendirir.

Yaş ve Gelişim Düzeyine Uygun Seçim

Uygunluk, metin uzunluğu, resim yoğunluğu ve tema karmaşıklığıyla değerlendirilir.

• 0–3 yaş: Büyük görseller, az metin, tekrar eden kalıplar; güven ve rutin temaları.
• 3–6 yaş: Kısa çatışma–çözüm kurguları, günlük durumlar; paylaşma ve sıra bekleme.
• 6–9 yaş: Daha uzun metin, çok karakter; sebep–sonuç ve empati derinleşir.
• 9+ yaş: Katmanlı temalar, akran ilişkileri ve sorumluluk; tartışma soruları eşlik eder.
• “Eğitici kitaplar” etiketi, didaktik anlatı yerine iyi kurgulanmış hikâyelerle dengelenir.

Okuma Ritüeli ve Güvenli Atmosfer

Düzenli ritim, ortak dikkat ve duygusal regülasyon için çerçeve sunar.

• Sabit saat ve sakin çevre planlanır; ekran ve dikkat dağıtıcılar kapatılır.
• Yavaş okuma, vurgu ve duraklarla metindeki duygu iniş–çıkışları hissedilir.
• Soruları kesintisiz akış yerine sahne sonunda yöneltmek, odağı korur.
• Kısa not tutma (tarih, başlık, hissedilen duygu) ilerlemeyi görünür kılar.

Kitap Sonrası Duygu Düzenleme Etkinlikleri

Hikâye bittiğinde davranışa dönüşen küçük pratikler, içselleştirmeyi hızlandırır.

• Rol oyunu ve kukla ile sahnenin yeniden canlandırılması; farklı sonlar denenir.
• “Duygu termometresi” çizilerek karakterin duygu şiddeti işaretlenir; düzenleme stratejisi eklenir.
• Nefes–sayma egzersizleri metindeki kritik anda uygulanır; bedensel farkındalık artar.
• Resim veya yazıyla alternatif çözüm yolları listelenir; sorun çözme kası güçlenir.

Çeşitlilik, Temsil ve Empati Genişliği

Temsil gücü yüksek çocuk kitapları, farklılıkları normalleştirir ve empatiyi artırır.

• Farklı kültür, aile yapısı ve yetenekleri kapsayan karakterler seçkiye dâhil edilir.
• Etiketleyici dil yerine saygılı anlatım tercih edilir; önyargısız kelime hazinesi desteklenir.
• Güçlü–zayıf yanları birlikte gösteren karakter kurguları, gerçekçi öğrenme sağlar.

Sürdürülebilir Kütüphane ve Rotasyon

Az ama nitelikli seçki, tekrar okuma isteğini yükseltir.

• Ayda bir tematik rotasyon (arkadaşlık, cesaret, sabır) yapılır; raflar sade tutulur.
• Liste yöntemiyle talep gören başlıklar belirlenir; yeni alımlar bu veriye göre planlanır.
• Kütüphane/okul–ev arasında ödünç döngüsü kurularak keşif alanı genişletilir.
• Dayanıklı cilt, yıkanabilir kap ve saklama kutuları, kullanım ömrünü uzatır.

Sonuç: Doğru seçilmiş çocuk kitapları ve iyi tasarlanmış uygulama; duygu kelime hazinesini büyütür, empatiyi derinleştirir ve problem çözmeyi destekler. Kurgusu güçlü hikâyelerle dengelenmiş eğitici kitaplar, düzenli ritim ve basit etkinliklerle birleştiğinde duygusal gelişimde kalıcı katkı sağlar.