Çocukluk döneminde özellikle oyun sırasında veya günlük aktiviteler esnasında kolun ani şekilde çekilmesi, dirsek çevresinde bazı yaralanmalara neden olabilir. Küçük çocuklarda karşılaşılan bu durumlardan biri de dadı dirseği olarak bilinen yaralanmadır.

Tıbbi olarak radius başı subluksasyonu olarak tanımlanan dadı dirseği, özellikle küçük yaş grubundaki çocuklarda görülür. Çocuğun elinden veya bileğinden ani şekilde çekilmesi sonrasında ortaya çıkabilen bu durum, çocuğun kolunu kullanmak istememesiyle fark edilebilir.

Dadı dirseğinin nasıl oluştuğunu, hangi belirtilerle kendini gösterdiğini ve tanı sürecinin nasıl ilerlediğini Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Gökhan Karademir ile konuştuk.

Dadı Dirseği Nedir?

Soru: Öncelikle dadı dirseğini nasıl tanımlayabiliriz?

Doç. Dr. Gökhan Karademir: Dadı dirseği, küçük çocuklarda dirsek bölgesinde meydana gelen bir yaralanmadır. Radius başını çevreleyen halka şeklindeki bağın normal konumundan kısmen ayrılması veya yer değiştirmesi sonucunda ortaya çıkar.

Özellikle küçük çocuklarda bağların ve eklem yapılarının henüz gelişim sürecinde olması, bu tür yaralanmaların meydana gelmesini kolaylaştırabilir.

Hangi Yaşlarda Daha Sık Görülür?

Soru: Dadı dirseği daha çok hangi çocuklarda görülüyor?

Doç. Dr. Gökhan Karademir: Genellikle küçük çocuklarda görülür. Özellikle okul öncesi dönemde daha sık karşılaşılır. Çocuk büyüdükçe dirsek çevresindeki bağ ve kemik yapıları geliştiği için bu yaralanmanın görülme sıklığı azalır.

Bu nedenle küçük çocukların kolundan ani ve kuvvetli şekilde çekilmesi gibi hareketler sırasında daha dikkatli olunması gerekir.

Dadı Dirseği Nasıl Oluşur?

Soru: Yaralanmaya neden olan hareketler nelerdir?

Doç. Dr. Gökhan Karademir: En tipik mekanizmalardan biri çocuğun elinden veya bileğinden tutularak kolunun ani şekilde çekilmesidir. Çocuğu bir yere doğru çekerken, düşmesini engellemeye çalışırken veya oyun sırasında kolundan kaldırırken benzer bir kuvvet oluşabilir.

Bazen ebeveynler veya çocuğun bakımından sorumlu kişiler herhangi bir ciddi travma olduğunu düşünmeyebilir. Ancak küçük çocuklarda kolun ani şekilde çekilmesi bile dirsek bölgesinde bu tür bir yaralanmaya neden olabilir.

Dadı Dirseğinin Belirtileri Nelerdir?

Soru: Aileler dadı dirseğini hangi belirtilerden anlayabilir?

Doç. Dr. Gökhan Karademir: En dikkat çekici bulgulardan biri çocuğun kolunu kullanmayı aniden bırakmasıdır. Çocuk kolunu gövdesine yakın tutabilir ve hareket ettirmek istemeyebilir.

Bazı çocuklar ağrı nedeniyle ağlayabilir. Özellikle olaydan hemen sonra kolun kullanılmaması ailelerin dikkatini çekebilir.

Bununla birlikte her çocuk ağrıyı aynı şekilde ifade etmez. Bu nedenle ani gelişen kol kullanmama davranışı önemsenmelidir.

Dirsekte Şişlik Olur mu?

Soru: Dadı dirseğinde mutlaka şişlik veya morarma görülür mü?

Doç. Dr. Gökhan Karademir: Hayır. Dadı dirseğinde belirgin bir şişlik veya morarma her zaman görülmeyebilir. Bu durum, bazı vakalarda yaralanmanın dışarıdan daha az belirgin olmasına neden olabilir.

Çocuğun kolunu kullanmaması veya hareket ettirmekten kaçınması, dışarıdan görülen bulgulardan daha dikkat çekici olabilir.

Tanı Nasıl Konulur?

Soru: Dadı dirseğinin tanısı nasıl belirleniyor?

Doç. Dr. Gökhan Karademir: Öncelikle olayın nasıl gerçekleştiği öğrenilir ve çocuğun kolu fizik muayene ile değerlendirilir. Yaralanmanın mekanizması ve çocuğun kolunu kullanma şekli tanı açısından önemli bilgiler sağlar.

Bazı tipik vakalarda fizik muayene tanı açısından yeterli olabilir. Ancak farklı bir yaralanmadan şüphelenilmesi halinde röntgen gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılabilir.

Buradaki temel amaç, dadı dirseğinin yanı sıra kırık gibi farklı yaralanmaların da değerlendirilmesidir.

Dadı Dirseği Kırıkla Karıştırılabilir mi?

Soru: Çocuğun kolunu kullanmaması her zaman dadı dirseği anlamına mı gelir?

Doç. Dr. Gökhan Karademir: Hayır. Çocuğun kolunu kullanmaması farklı yaralanmalarda da görülebilir. Özellikle düşme veya doğrudan darbe gibi bir travma varsa kırık ihtimali de değerlendirilmelidir.

Bu nedenle yaralanmanın nasıl meydana geldiği oldukça önemlidir. Ani çekme sonrasında ortaya çıkan kol kullanmama ile düşme sonrasında ortaya çıkan kol kullanmama aynı şekilde değerlendirilmez.

Dadı Dirseğinde Tedavi Nasıl Yapılır?

Soru: Tanı konulduğunda tedavi süreci nasıl ilerliyor?

Doç. Dr. Gökhan Karademir: Dadı dirseğinin tedavisi hemen her zaman hekim tarafından muayenehane ortamında uygulanabilen redüksiyon, yani yerine oturtma işlemiyle gerçekleştirilir. Uygun teknikle yapılan bu işlemle dirsek bölgesindeki yer değiştirmiş yapı yeniden normal anatomik konumuna getirilir.

Cerrahi tedaviye ise çok özel durumlar dışında neredeyse hiç gerek duyulmaz. Bununla birlikte işlem öncesinde çocuğun muayene edilmesi ve kırık ya da farklı bir yaralanma şüphesi bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi önemlidir.

Dadı dirseğinin tanı ve tedavi sürecine ilişkin daha ayrıntılı bilgiler Dadı Dirseği Nedir? Tanı ve Tedavisi başlıklı içerikte ele alınmaktadır.

Tedaviden Sonra Çocuk Kolunu Ne Zaman Kullanır?

Soru: Tedavi sonrasında çocuk kolunu hemen kullanmaya başlayabilir mi?

Doç. Dr. Gökhan Karademir: Tipik vakalarda uygun redüksiyon işleminin ardından çocuk kolunu yeniden kullanmaya başlayabilir. Ancak bu süreç her çocukta aynı şekilde ilerlemeyebilir.

Çocuğun kolunu kullanmaya devam edip etmediği ve hareketlerinin normale dönüp dönmediği takip edilir. Beklenen düzelmenin görülmediği durumlarda farklı bir yaralanma ihtimali yeniden değerlendirilir.

Dadı Dirseği Tekrarlar mı?

Soru: Daha önce dadı dirseği geçiren bir çocukta tekrar görülme ihtimali var mı?

Doç. Dr. Gökhan Karademir: Evet, küçük çocuklarda tekrar ortaya çıkabilir. Özellikle çocuk büyüyene kadar dirsek çevresindeki bağ yapıları gelişimini sürdürdüğü için daha önce benzer yaralanma yaşamış çocuklarda yeniden ortaya çıkma ihtimali bulunur.

Tekrarlayan durumlarda yaralanmanın mekanizması ve çocuğun dirsek yapısı yeniden değerlendirilir.

Her Kol Kullanamama Durumunda Doktora Başvurulmalı mı?

Soru: Çocuk bir anda kolunu kullanmayı bıraktığında aileler nasıl hareket etmeli?

Doç. Dr. Gökhan Karademir: Ani gelişen kol kullanmama durumunun nedeni mutlaka değerlendirilmelidir. Özellikle travmanın nasıl meydana geldiği bilinmiyorsa veya çocukta belirgin ağrı, şişlik ya da şekil değişikliği gibi bulgular bulunuyorsa farklı yaralanmaların dışlanması önemlidir.

Çocukların şikâyetlerini yetişkinler gibi ayrıntılı şekilde ifade edememesi nedeniyle davranış değişiklikleri de değerlendirme açısından önem taşıyabilir.

Dadı Dirseği Hakkında Son Olarak Neler Söylersiniz?

Soru: Son olarak ailelerin dadı dirseği konusunda bilmesi gereken temel noktalar nelerdir?

Doç. Dr. Gökhan Karademir: Dadı dirseği özellikle küçük çocuklarda görülen ve çoğunlukla kolun ani şekilde çekilmesiyle ortaya çıkan bir dirsek yaralanmasıdır. Çocuğun olay sonrasında kolunu kullanmaması en dikkat çekici bulgulardan biridir.

Tanı sırasında yaralanmanın nasıl gerçekleştiği, çocuğun mevcut şikâyetleri ve fizik muayene bulguları değerlendirilir. Gerekli görülen durumlarda görüntüleme yöntemlerinden de yararlanılabilir.

Tedavisi hemen her zaman hekim tarafından muayenehane ortamında uygulanabilen redüksiyon, yani yerine oturtma işlemidir. Cerrahi tedaviye çok özel durumlar dışında neredeyse hiç gerek duyulmaz.

Çocukluk dönemindeki dirsek yaralanmaları, kırıklar ve diğer ortopedik konular hakkında bilgilendirici içeriklere Doç. Dr. Gökhan Karademir web sitesi üzerinden ulaşılabilir.